Downs-heilkenni
er litningafrávik sem veldur þroskahömlun. Flestir
hafa 23 pör af samstæðum litningum eða alls 46 litninga
í frumum sínum. Fólk með Downs-heilkenni, áður
fyrr nefnt mongólítar, hefur 3 eintök af litningi
númer 21 eða alls 47 litninga. Einstaklingar með Downs-heilkenni
hafa alla þessa litninga frá foreldrum sínum þannig
að fyrst og fremst líkjast þeir foreldrunum, þótt
þeir geti haft ýmis einkenni sem þessi aukalitningur
veldur. Þau einkenni sem teljast til Downs-heilkennis eru meðal
annars: lág vöðvaspenna, skásett augu, flöt
nefrót og bein lína þvert yfir lófa. Ekki
er vitað hvað veldur Downs-heilkenni en auka litningurinn er
venjulega til staðar við getnað þannig að ekkert
sem móðirinn kann að hafa gert á meðgöngu
getur valdið því að barnið hefur Downs-heilkenni.
Um það bil eitt af hverjum 800 börnum sem fæðast
hefur Downs-heilkenni. Þegar lækni grunar að barn kunni
að hafa Downs-heilkenni eru blóðsýni send í
litningapróf til staðfestingar. Í litningaprófi
eru litningar hverrar frumu taldir og skoðað af hvaða tegund
litningafrávikið er, ef um frávik er að ræða.
Til eru þrjár tegundir litningafrávika sem valda
Downs-heilkennum. Í 95% tilvika er um að ræða aukalitning,
litning númer 21, í öllum frumum líkamans
(Trisomy 21).
Downs-heilkenni dregur nafn sitt af enska lækninum John Langdon
Down, sem árið 1866 benti á lík einkenni þessara
einstaklinga og taldi að þroskahömlun þeirra væri
af sama uppruna. Það var síðan ekki fyrr en 1959
að franski prófessorinn Jerome LeJune uppgötvaði
að sú væri raunin og að fólk með Downs-heilkenni
hefði aukalitning í frumum sínum.
Félag áhugafólks um Downs-heilkenni Háaleitisbraut
13 108 Reykjavík Sími: 588 9390 Netfang:downs@downs.is